Schiphol boven Diemen

Hoe de grenswaarden zijn berekend

2026-10-30T17:08:44+01:00

Voor elk van de 207 handhavingspunten liet het ministerie 25.920 situaties doorrekenen. Volgens het deelrapport bij het milieueffectrapport zijn dat 648 varianten in vliegtuigtypes, bestemmingen, baangebruik, routes en vliegprocedures, elk met het weer van 40 verschillende jaren. Elke situatie levert een geluidsbelasting op dat punt op. Het ministerie leidde daaruit per punt één grenswaarde af.

De statistische marge

Zet je de uitkomsten op volgorde, dan is Q3 de waarde waar driekwart van de scenario's onder blijft. De IQR (interkwartielafstand) is de breedte van de middelste helft. Statistici gebruiken Q3 + 1,5 × IQR vaak als grens voor uitschieters.

Volgens NRC noemde adviesbureau To70 die formule geschikt, omdat de normale vliegsituatie dan binnen de norm past en alleen uitschieters erboven komen. Het ministerie koos toch voor Q3 + 3 × IQR, een twee keer zo brede marge boven Q3. In het deelrapport bij het milieueffectrapport heten waarden boven Q3 + 1,5 × IQR "normale outliers" en waarden boven Q3 + 3 × IQR "extreme outliers". De gekozen grens valt samen met die tweede drempel. Een lagere vermenigvuldiger gaf volgens het rapport "een onacceptabele kans op een overschrijding van de grenswaarden".

Volgens NRC ligt de grens op alle 207 punten boven de zwaarste situatie die is doorgerekend.

Diemen in decibel

Het meetpunt in Diemen voor de nacht heet N36. De zwaarste doorgerekende situatie komt daar uit op ongeveer 40,4 dB(A). De grenswaarde is 43,03 dB(A), 2,6 dB hoger. Elke 3 dB erbij is twee keer zoveel geluidsenergie, dus 2,6 dB is zo'n 80 procent meer. NRC komt op hetzelfde percentage.

De grenswaarde staat in tabel 3-3 van het rapport van To70 over de grenswaarden. De laagste en hoogste uitkomst hebben we afgelezen uit de grafiek in bijlage I van dat rapport, op ongeveer 0,1 dB nauwkeurig. Q1 en Q3 per meetpunt staan niet in het rapport.

Twee varianten

Uit interne stukken blijkt dat eind 2023 twee varianten zijn uitgewerkt. De ene had strengere grenzen en een grotere kans op overschrijding, met het accent op bescherming van omwonenden. De andere legde het accent op operationele flexibiliteit voor de luchthaven, met een overschrijdingskans van (nagenoeg) nul. Het ministerie koos de lage overschrijdingskans, zodat er zo min mogelijk hoeft te worden bijgestuurd. Het ministerie noemt zulke grenswaarden "robuust", omdat ze de operatie van Schiphol niet hinderen.

Wat het ministerie zegt

Een woordvoerder zegt dat de berekeningen, ondanks het grote aantal scenario's, niet garanderen dat variaties die niet zijn onderzocht ook zijn afgedekt. Alles doorrekenen is volgens het ministerie "onmogelijk", omdat er "duizend-en-één mogelijkheden" zijn. De statistische methode levert volgens het ministerie geen extra ruimte op.

Wat de hoogleraar statistiek zegt

Emeritus hoogleraar John Einmahl vindt dat alle bekende variaties doorgerekend moeten worden:

"Om dan te zeggen: we weten niet alles dus we gooien de grens maar omhoog, daar is geen goede motivatie voor."

John Einmahl, emeritus hoogleraar statistiek

Bronnen: NRC, 26 oktober 2026; To70, Ontwerpwijziging LVB Schiphol: Grenswaardenscenario, januari 2026; MER Schiphol, Deelrapport Ligging handhavingspunten en grenswaarden, januari 2026.

Het Luchthavenverkeerbesluit

2026-10-30T17:08:44+01:00

Het Luchthavenverkeerbesluit regelt hoeveel Schiphol mag vliegen en hoeveel geluid dat mag opleveren. Volgens NRC (26 oktober 2026) wilde minister Karremans het nog in oktober wettelijk vastleggen.

Wat erin staat

Een maximum van 478.000 vluchten per jaar, apart vastgelegd.
Grenswaarden voor geluid op 207 handhavingspunten: volgens het rapport van To70 148 voor het hele etmaal en 59 voor de nacht.
Een norm voor het totale geluid van Schiphol in een jaar, het Totaal Volume Geluid (TVG).
Groei is alleen toegestaan als vliegtuigen stiller worden of routes boven dichtbevolkte gebieden worden ontzien. "De bescherming van omwonenden bepaalt de groeimogelijkheden", schreef de staat in een rechtszaak.

De ligging van de punten en de grenswaarde per punt staan in het rapport van To70 over de grenswaarden (tabel 3-2 en 3-3).

Wat er verandert

De afgelopen vijftien jaar waren er al grenswaarden, maar overschrijdingen werden gedoogd en de inspectie mocht niet handhaven. In het nieuwe besluit mag dat wel. Grenswaarden die vrijwel nooit worden overschreden, leiden ook vrijwel nooit tot handhaving. Volgens de Commissie voor de milieueffectrapportage passen zelfs 500.000 vluchten zonder geluidsbeperkende maatregelen binnen de grenswaarden en het Totaal Volume Geluid.

Bezwaar

Zes milieu- en bewonersorganisaties, waaronder Mobilisation for the Environment (MOB), Milieudefensie en Stichting Recht op Bescherming tegen Vliegtuighinder (RBV), gaan het besluit aanvechten. Volgens hen legaliseert het besluit jarenlange illegale overlast en schaadt het de gezondheid van omwonenden.

Bronnen: NRC, 26 oktober 2026; To70, Ontwerpwijziging LVB Schiphol: Grenswaardenscenario, januari 2026.

De Bestuurlijke Regie Schiphol

2026-10-30T17:08:44+01:00

De Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS) is het overleg waarin gemeenten en provincies rond Schiphol met het Rijk en de luchthaven spreken. Volgens de wethouder Mobiliteit van Diemen zijn er 53 gemeenten en drie provincies bij aangesloten, en praat de BRS over toezicht en met de minister.

Wat dat voor ons betekent

In de BRS zitten veel partijen met verschillende belangen. Diemen ligt onder de secundaire banen en valt volgens NRC onder de gebieden waar 's nachts zo'n 80 procent extra geluid is toegestaan.

Op de nachtmeetpunten in Amsterdam, Duivendrecht, Ouderkerk aan de Amstel en Amstelveen ligt de grens 60 tot 85 procent boven het zwaarste scenario, volgens het rapport van To70 over de grenswaarden. Diemen kan in de BRS met die gemeenten samenwerken.

De punten die wij de gemeente vragen in de BRS in te brengen staan op Wat we vragen.

De cijfers van NRC nagerekend

2026-10-29T12:00:00+01:00

NRC baseerde zijn onderzoek op berekeningen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Die berekeningen staan in twee openbare rapporten bij het ontwerpbesluit. Wij hebben ze gelezen om te zien wat ze over Diemen zeggen, en of we op dezelfde getallen uitkomen als NRC.

Wat we vonden

Het nachtmeetpunt in Diemen heet N36. De grenswaarde daar is 43,03 dB(A). De zwaarste doorgerekende situatie komt uit op ongeveer 40,4 dB(A). Het verschil van 2,6 dB is zo'n 80 procent meer geluidsenergie, net als bij NRC.
Op de nachtmeetpunten in Duivendrecht en Amsterdam ligt de grens 75 tot 85 procent boven het zwaarste scenario, in Ouderkerk aan de Amstel 70 procent en in Amstelveen 60 procent.
In De Kwakel en Badhoevedorp mag er 's nachts ruim twee keer zoveel geluid zijn als in het zwaarste scenario, in Aalsmeer ongeveer twee keer zoveel. Dat schreef NRC ook. Op iets meer dan de helft van de 59 nachtmeetpunten mag het minstens een kwart meer zijn.
In het deelrapport bij het milieueffectrapport heten waarden boven Q3 + 3 × IQR, de gekozen grens, "extreme outliers".

Werkwijze

De grenswaarden en de ligging van alle 207 meetpunten staan in tabellen in het rapport van To70. De laagste en hoogste uitkomst per nachtmeetpunt staan alleen in een grafiek (bijlage I). Die hebben we afgelezen, op ongeveer 0,1 dB nauwkeurig. Daarom ronden we de percentages af. Hoe de uitkomsten tussen laagste en hoogste verdeeld zijn, staat niet in de rapporten.

De uitleg met grafieken staat bij Hoe de grenswaarden zijn berekend, de kaart van alle meetpunten bij Het Luchthavenverkeerbesluit en die van Diemen en de buren bij De Bestuurlijke Regie Schiphol.

De rapporten

To70, Ontwerpwijziging LVB Schiphol: Grenswaardenscenario, januari 2026 (bijlage 12 bij het ontwerpbesluit). Grenswaarden per meetpunt in tabel 3-2 (etmaal) en 3-3 (nacht), spreiding per meetpunt in bijlage I.
To70 in opdracht van het ministerie, MER Schiphol: Deelrapport ligging handhavingspunten en grenswaarden, januari 2026 (bijlage 9). De statistische methode staat in paragraaf 3.3.
NRC, De nieuwe geluidsgrenzen rond Schiphol bieden vooral ruimte voor méér geluid, 26 oktober 2026.

NRC: ruimte voor 80 procent meer nachtlawaai boven Diemen

2026-10-26T12:00:00+01:00

Op 26 oktober 2026 publiceerde NRC een onderzoek naar de nieuwe grenswaarden die minister Karremans wettelijk wil vastleggen. De krant concludeert dat de grenzen "vooral ruimte voor méér geluid" bieden.

Voor Diemen zijn dit de belangrijkste punten:

's Nachts mag Schiphol boven de Bijlmer, Duivendrecht en Diemen zo'n 80 procent meer geluid maken dan volgens de berekeningen nodig is.
Overdag is er boven Diemen een kwart tot een derde extra ruimte.
Het ministerie zegt dat de ruime marge nodig is omdat berekeningen onzeker zijn. Een hoogleraar statistiek noemt het een politieke keuze.

Alle cijfers staan op De cijfers.